Homebound ...


विषमता वादी वागणूक कुणाला दिली जात असेल तर चित्रपटात ती नेमकी कशी दाखवावी या बाबत बऱ्याच दिग्दर्शकांनी त्यांच्या चित्रपटांमधून हे प्रयत्न केले आहेत. 

प्रियकर प्रेयसीला म्हणतो, “तो पहा, चंद्र!”, हे पुस्तकात वाचण्यासाठी ठीकच वाटतं. पण चित्रपटात प्रियकराला असं म्हणण्याची गरज नसते. त्याने फक्त चंद्राकडे निर्देश करायचा असतो. 

चित्रपट ही दृश्य मध्यम आहे म्हणून, असं म्हणणं ही चुकीचं आहे. चित्रपट हे स्थळ काळाशी (spacetime) बांधलेलं माध्यम आहे. Our brain integrates multisensory information to create cohesive experience. 

मेंदू मध्ये दृश्य आणि ध्वनी प्रोसेस होण्याच्या जागा वेगळ्या असल्या तरी माणसासाठी हा एकत्रित अनुभव असतो हे नक्की. चित्रपट हे दृश्य आणि ध्वनी या दोहोंचे माध्यम आहे. 

चित्रपट हे शब्दांचे माध्यम नक्की नाही, जितकी कविता आणि कादंबरी असते. ते ध्वनी चे माध्यम आहे पण शब्दांचे नक्की नाही. ध्वनी आणि शब्द याची गल्लत करता कामा नये - याची गल्लत केल्यामुळेच चित्रपट हे दृश्य माध्यम आहे असे सरसकटपणे अगदी सगळीकडेच सांगितले जाते. 

नीरज घायवान चा होमबाउंड नेमका इथेच गल्लत करतो.

Writing to be continued ... 

Comments

Popular posts from this blog

Zindagi (without ‘soul’) Na Milegi Dobara

Recipe of a South Indian blockbuster

Dear Godfather...